1. Bệnh sởi là gì?
Sởi là bệnh truyền nhiễm do virus sởi (Polynosa morbillarum) thuộc họ Paramyxoviridae. gây ra, khả năng lây nhiễm mạnh với nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí là tử vong.
Bệnh sởi có thể gặp ở mọi lứa tuổi đặc biệt nguy hiểm ở trẻ em dưới 5 tuổi và phụ nữ mang thai. Tiêm ngừa sởi mang lại hiệu quả phòng bệnh cao và hạn chế lây lan cho người khác nhờ tạo miễn dịch cộng đồng.
2. Bệnh sởi nguy hiểm thế nào?
Virus sởi có khả năng xóa trí nhớ miễn dịch. Khi mắc sởi, hệ miễn dịch của người bệnh trở về trạng thái như đứa trẻ sơ sinh do sởi đã xoá trí nhớ của các tế bào miễn dịch về những căn bệnh đã từng mắc cũng như những vắc xin đã từng được tiêm trước đó. Tình trạng này có thể kéo dài đến nhiều tháng, thậm chí là từ 2-3 năm. Chính vì vậy, trong thời gian này, người bệnh rất dễ bị nhiễm các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đã từng mắc trước đây hoặc đã từng có miễn dịch chủ động do tiêm vắc xin.
Bệnh sởi rất dễ lây lan, trung bình cứ 10 người chưa có miễn dịch với sởi, khi tiếp xúc gần với người bệnh sởi sẽ có khoảng 9 người bị lây. Ngoài ra, sởi có thời gian lây nhiễm rất dài từ 4 ngày trước phát ban đến 4 ngày sau phát ban.
Theo kết quả thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới vào năm 2021 đã có khoảng 128.000 trường hợp tử vong do sởi, hầu hết là trẻ em dưới 5 tuổi. Các biến chứng bao gồm: Viêm tai giữa, viêm phổi, viêm não màng não, viêm loét giác mạc, gây mù lòa, tiêu chảy, suy dinh dưỡng nặng, còi cọc kéo dài, suy giảm miễn dịch kéo dài…Ở phụ nữ mang thai, bệnh sởi làm tăng nguy cơ sảy thai, thai chết lưu hoặc sinh non, dị dạng thai nhi…
3. Triệu chứng của bệnh sởi
Sau khi nhiễm sởi, thời gian ủ bệnh có thể từ 7 ngày đến 2 tuần; Sau đó triệu chứng bệnh sởi có những biểu hiện sau:
- Giai đoạn khởi bệnh, trẻ thường sốt cao (trên 39°C) khi biểu hiện sốt thuyên giảm sẽ đồng thời xuất hiện triệu chứng phát ban đặc trưng của sốt.
- Diễn tiến của ban sởi rất đặc trưng: ban nổi bắt đầu từ sau tai (vùng gáy), sau đó lan ra mặt rồi dần xuống ngực bụng và cuối cùng là toàn thân. Ban của sởi là ban dạng sẩn (ban gồ lên mặt da) sau khi hết sẽ để lại vệt thâm da đặc trưng được gọi là “vằn da hổ”.
- Ngoài những biểu hiện trên, trẻ mắc sởi thường có một số triệu chứng kèm theo như: đỏ mắt, chảy nước mũi, ho hoặc đôi khi là tiêu chảy.
Biến chứng của sởi thường gặp nhất là viêm tai giữa, viêm phổi, viêm não, tiêu chảy, mờ giác mạc, viêm thanh quản, suy dinh dưỡng nặng…
4. Phòng ngừa sởi hiệu quả bằng tiêm vắc xin
Tiêm đủ 2 mũi sởi giúp đạt hiệu quả bảo vệ rất cao trên 97%.
- Mũi 1, lúc trẻ 9 tháng tuổi.
- Mũi 2, lúc trẻ 18 tháng tuổi hoặc có thể sớm hơn lúc >=12 tháng khi có nguy cơ dịch sởi.
Thành phố Long Xuyên đã triển khai chiến dịch tiêm Sởi-Rubella cho trẻ từ 1-5 tuổi chưa tiêm đủ mũi (2 mũi có thành phần sởi) và đang tiếp tục tiêm vét tại 12 phường xã.
Tiêm chủng vaccine phòng bệnh sởi là biện pháp chủ động phòng bệnh cho trẻ. Các bậc phụ huynh hãy đưa trẻ trong độ tuổi đến các điểm tiêm chủng để tiêm vaccine bảo vệ sức khỏe cho con em./.
Phạm Minh Nhựt Trung tâm Y tế TPLX
